Heb jij al een onboardingstrategie voor AI?

Bij ons staat de medewerker centraal. Dat menen we. En toch kunnen we geen nee zeggen tegen productiviteitsgroei. Jij waarschijnlijk ook niet. AI komt je organisatie binnen, met of zonder plan. De enige vraag is wie het werk opnieuw inricht: jij, of het toeval.

De vacature die je straks uitzet, klopt al niet meer

Organisaties gebruiken ons instrument om te bepalen wie bij welke functie past. Dat begint altijd bij een functieprofiel. En daar zit het probleem.

De meeste profielen beschrijven het werk zoals het was. Over een jaar doet AI een flink deel van dat werk. Wie dan nog werft op het oude profiel, zoekt de perfecte kandidaat voor een baan die niet meer bestaat.

Dat zien we bij klanten, en eerlijk gezegd ook bij onszelf. Daarom zetten we ons instrument anders in. Niet alleen om de juiste mens bij de functie te vinden, maar eerst om de functie zelf goed te krijgen.

Je hebt het moment al: onboarding

Er is één moment waarop elke organisatie het werk toch al opnieuw verdeelt: als er iemand nieuw begint. De vacature gaat open, het profiel gaat op tafel, er worden afspraken gemaakt over taken.

Dat is hét moment om ook te vragen: welk deel van dit werk kan AI doen, en wat vraagt dat dan van de mens?

Wij noemen dat de functie voor de toekomst: een grondige analyse van de functie en de taakinrichting, vóórdat je werft. Drie vragen staan centraal:

1. Welke taken kan AI betrouwbaar overnemen?
2. Welke taken kan AI wel, maar niet betrouwbaar, zodat de mens moet controleren?
3. Wat blijft echt menselijk, en wordt daardoor juist belangrijker?

Wat er verschuift in het profiel

Leg je onze 57 competenties naast wat AI vandaag kan, dan zie je vier groepen:

Wat AI ermee doet	Voorbeelden	Wat het vraagt van de mens
Doet het snel en betrouwbaar	Informatie structureren, samenvatten, handelingssnelheid	Eigenaar blijven van het resultaat
Doet het snel, maar niet betrouwbaar	Nauwkeurigheid, omgang met details, probleemanalyse	Van zelf uitvoeren naar kritisch controleren
Kan het niet	Verantwoordelijkheid, vertrouwen opbouwen, gezag, sensitiviteit	Blijft volledig menselijk, en wordt schaarser
Wordt belangrijker	Oordeelsvorming, besluitvaardigheid, snel schakelen	De kern van het nieuwe profiel

Kijk vooral naar de tweede rij. Nauwkeurigheid lijkt typisch iets voor een machine. Maar AI kan foutloos ogen en toch iets verzinnen. Nauwkeurigheid wordt bij de mens dus niet minder belangrijk, maar anders: niet meer zelf zorgvuldig werken, maar het werk van een ander scherp beoordelen.

Zo heb je er waarschijnlijk nog niet naar gekeken: wat AI goed kan, wordt bij werving minder onderscheidend. Wat overblijft, wordt goud waard.

Er komt ook iets bij

Samenwerken met AI vraagt vaardigheden die in geen enkel functieprofiel staan. We werken ze uit als nieuw cluster in onze bibliotheek:

• Opdracht geven: werk zo afbakenen dat het resultaat bruikbaar is zonder herstelwerk.
• Kritisch verifiëren: AI-werk toetsen voordat je het gebruikt of doorstuurt.
• Gekalibreerd vertrouwen: de AI vertrouwen waar ze bewezen goed is, en niet daarbuiten.
• Ingrijpen: durven afwijken, of een proces stilzetten bij twijfel.
• Vakmanschap onderhouden: het werk zelf blijven kunnen, ook als de AI het meestal doet.

En nu de vraag die je liever niet hoort

Elke nieuwe medewerker krijgt bij jou een inwerkplan. Een buddy, een rondleiding, uitleg over wat het bedrijf doet, wat de cultuur is, wie waarover beslist.

En de AI die al naast je mensen werkt? Die krijgt een login.

Niemand legt uit wat jullie producten zijn. Niemand zegt wat wel mag en wat nooit. Niemand vertelt wanneer ze moet stoppen en het moet vragen. En dan verbazen we ons dat het resultaat tegenvalt.

Heb jij eigenlijk een onboardingstrategie voor AI?

Een goede onboarding beantwoordt vier vragen: wat doet dit bedrijf, wat is onze cultuur, hoe zijn we georganiseerd en wat moet jij doen? Voor een AI gelden precies dezelfde vragen. Alleen het antwoord ziet er anders uit: vastgelegde kennis, duidelijke grenzen, een vaste controle voordat iets live gaat.

AI instrueren is dus geen IT-klus. Het is inwerken. En wie weet hoe je mensen inwerkt, heeft al de helft van de kennis in huis.

Zo ging het bij ons

Wij begonnen bij onszelf, met onze eigen website.

Eerst kochten we content, SEO en sitebeheer in bij een externe partij, tegen uren en euro’s. Elke wijziging was een verzoek, een offerte en wachten.

Nu hebben we een AI-collega die we hebben ingewerkt zoals een nieuwe medewerker. Ze kent onze site, onze producten en onze regels. Ze weet wat ze zelf mag doen en wat nooit zonder akkoord. Elke wijziging gaat eerst door een testomgeving en komt pas live na een “ja” van een collega. Een half-af idee in een Teams-chat is vaak binnen een uur op de site. En elke ochtend komt ze zelf met voorstellen.

Er is niemand vertrokken. Het werk is verschoven: we besteden onze tijd nu aan wat we willen zeggen, niet aan hoe het op de site komt.

En nu gaan we verder. Na de website hebben we ook ons CRM, onze Academy en het beheer van onze inlogsystemen bij een AI-collega ondergebracht, telkens met dezelfde onboarding. Zo brengen we al onze bedrijfssoftware onder bij een combinatie van mens en AI. Veel dure SaaS-abonnementen hebben we straks gewoon niet meer nodig.

Waar HR het verschil maakt

In de meeste organisaties is AI een IT-project. Maar de techniek is er al. Wat moet veranderen, zijn functies, profielen, inwerken en gedrag. Dat is jouw terrein.

• Het vacaturemoment. Elke vacature is een kans om de functie voor de toekomst te ontwerpen.
• Het functiehuis. Wie profielen niet bijwerkt, werft over een jaar op het verleden.
• Onboarding. Voor de nieuwe collega én voor de AI die met hem gaat werken.
• Opleiden. Junioren leerden het vak door het uitvoerende werk. Neemt AI dat over, wie leert het vak dan nog? Dat leerpad moet je ontwerpen.
• Het gesprek met medewerkers en OR. Dat gesprek voer jij, liefst voordat de techniek het voor je beslist.

En de klok tikt. Werkgevers die AI gebruiken, moeten nu al zorgen dat hun mensen er verstandig mee kunnen werken. Vanaf 2 december 2027 gelden strengere EU-regels voor AI in werving en selectie. Daar is één ding belangrijk: bij ons doet AI het werk, de mens beslist over mensen.

Wij willen dat HR hierin slaagt

Daarom zetten we ons instrument op een nieuwe manier in:

1. De functie voor de toekomst. Per rol in kaart: wat neemt AI over, wat wordt zwaarder, welke nieuwe vaardigheden zijn nodig. Voor de hele organisatie, niet voor één vacature.
2. Veranderingsbereidheid per team. Waar gaat de verandering vanzelf, en waar moet je bijsturen? Dat bepaalt het tempo meer dan de techniek.
3. AI onboarding. Samen met ons netwerk helpen we je de AI goed te instrueren en in te werken, zoals we bij onszelf hebben gedaan.

De uitkomst is geen oordeel over personen. Het is een plan: welke functies veranderen, waar je mensen ontwikkelt en hoe je AI zo inwerkt dat ze echt een collega wordt.

Misschien is de belangrijkste onboarding van volgend jaar niet die van je nieuwe medewerker, maar die van de AI die al naast je mensen zit.

Hoe ziet de functie voor de toekomst er bij jou uit? Plan een vrijblijvend gesprek van 30 minuten, of kom kijken hoe onze AI-collega werkt. Plan een gesprek · Neem contact op